Ontdek het verhaal van Willem de Veroveraar, de hertog van Normandië die koning van Engeland werd en de stad Caen haar huidige uiterlijk heeft gegeven.
Willem, van bastaard tot Veroveraar
Ontdek het leven van Willem de Veroveraar aan de hand van belangrijke data:
De geboorte van een hertog
- Rond 1027 | Geboren in de buurt van het kasteel van Falaise. Hij is de zoon van Robert de Schitterende, hertog van Normandië, en Arlette, een eenvoudige dochter van een leerlooier. Omdat Willem buiten het huwelijk werd geboren en zijn moeder van gewone afkomst was, kreeg hij de bijnaam ‘de bastaard’.
- 1035 | Willem is 8 jaar oud wanneer zijn vader overlijdt bij zijn terugkeer van een pelgrimstocht naar het Heilige Land. Willem volgt hem op en wordt Willem II, hertog van Normandië.
- 1040-1047 | De aristocraten smeden talrijke complotten en opstanden tegen Willem, tot aan de Slag bij Val-ès-Dunes (in 1047), waar Willem de opstandelingen in West-Normandië onderwerpt, met de hulp van de Franse koning Hendrik I.
Een omstreden huwelijk
- 1049 | Huwelijk van Willem met Mathilde van Vlaanderen, de dochter van de graaf van Vlaanderen, die tevens de nicht is van de Franse koning Hendrik I. Paus Leo IX verbiedt dit gearrangeerde huwelijk vanwege een te hoge mate van bloedverwantschap (Willem en Mathilde zijn neven en nichten in de vijfde graad), maar ook om politieke redenen.
- 1051-1052 | De Engelse koning Eduard de Belijder belooft de kroon bij zijn overlijden aan Willem na te laten.
- 1053 | De Kerk keurt uiteindelijk het huwelijk van Willem en Mathilde goed in ruil voor de belofte om vier ziekenhuizen en twee kloosters te bouwen.
- 1059 | De bouw van de Abbaye aux Hommes in Caen, gewijd aan Sint-Stefanus, en de Abbaye aux Dames in Caen, gewijd aan de Heilige Drie-eenheid, gaat van start.
- 1060 | Begin van de bouw van het kasteel van Caen, waarvan de ommuring en een deel van de gebouwen bewaard zijn gebleven.
De verovering van Engeland
- 1066, januari | De Engelse koning Edward de Belijder sterft. Harold, een Angelsaksische edelman, volgt hem op, ondanks zijn eed om de troonopvolging van Willem te steunen.
- 1066, 14 oktober | Nadat hij in Engeland is geland, verslaan Willem en zijn leger Harold tijdens de beroemde Slag bij Hastings. Het verhaal van deze legendarische slag is te zien op het Tapijt van Bayeux.
- 1066, 25 december | Willem wordt in Londen, in de Westminster Abbey, tot koning van Engeland gekroond; hij is 38 jaar oud. Hij wordt koning Willem I. In datzelfde jaar geeft hij opdracht tot de bouw van een nieuw kasteel, dat tegenwoordig de Tower of London is.
- 1083 | Koningin Mathilde sterft; zij wordt begraven in het koor van de Abbaye aux Dames in Caen.
- 1087, 9 september | Willem de Veroveraar sterft op 59-jarige leeftijd. Hij wordt begraven in het koor van de abdijkerk van de Abbaye aux Hommes, die hij zelf had gesticht.
Robert Courteheuse, zijn oudste zoon, wordt hertog van Normandië, terwijl Willem de Roux, zijn tweede zoon, hem opvolgt als koning van Engeland.
Het erfgoed dat Willem in Caen heeft nagelaten
Normandië, de bakermat van een koning
Het epos van de Veroveraar speelt zich af in drie iconische steden van Normandië: Falaise, Caen en Bayeux.
Falaise, waar het allemaal begint
Het kasteel van Falaise, dat trots op zijn rots uittorent, herbergt de oorsprong van de toekomstige koning. Dankzij de meeslepende digitale reconstructies dompelt het bezoek je onder in het dagelijks leven van de jonge Willem en het begin van zijn uitzonderlijke lot.
Caen, de hoofdstad van de hertog
Enkele jaren later maakte Willem van Caen het centrum van de hertogelijke macht. Hij bouwt er twee symbolische monumenten: de Abbaye aux Hommes, waar hij vandaag de dag begraven ligt, en de Abbaye aux Dames, gesticht door zijn echtgenote Mathilde. Het kasteel van Caen, een van de grootste van Europa, getuigt nog steeds van de macht van de hertog en de uitstraling van het middeleeuwse Normandië. Binnen de muren ervan is het Musée de Normandie gevestigd.
In 2022 wordt aan de voet van het kasteel een ruiterstandbeeld onthuld dat het echtpaar Willem en Mathilde voorstelt. Het is een eerbetoon aan het koninklijk paar, maar ook aan de essentiële rol die koningin Mathilde speelde toen zij het hertogdom bestuurde tijdens de afwezigheid van Willem in Normandië.
Bayeux, de herinnering aan de verovering
In Bayeux wordt het beroemde Tapijt van Bayeux bewaard, een meesterwerk dat op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat. Het tapijt is bijna 70 meter lang en vertelt de hele geschiedenis van de verovering van Engeland — een fascinerend verhaal, verweven met moed, strategie en ambitie. Het Tapijtmuseum is momenteel gesloten wegens renovatiewerkzaamheden, tot oktober 2027.
Bonus: Verhalen en anekdotes
Waarom blijft het verhaal van Willem de Veroveraar zo fascinerend?
Omdat Willem in zijn eentje de geest van de Middeleeuwen belichaamt: ambitie, moed, geloof en politiek inzicht. Zijn levensloop – van buitenechtelijk kind tot in Westminster gekroonde koning – blijft een spectaculaire opmars, een symbool van Normandisch succes en doorzettingsvermogen. Aan hem is overigens de serie ‘King and Conqueror’ gewijd, die in 2025 op Canal+ in première ging.
Was Willem de Veroveraar een Viking?
Hij was de achter-achter-achterkleinzoon van de Vikingleider Rollo, de eerste hertog van Normandië. Hij heeft dus inderdaad Viking-voorouders.
Hoe heeft Willem de verovering van Engeland voorbereid?
Voordat hij het Kanaal overstak, liet Guillaume aan de monding van de Dives een kolossale vloot van ongeveer 700 schepen bouwen. Hij verzamelde ridders, boogschutters en ambachtslieden uit het hele hertogdom. Volgens de kronieken zou zijn leger door de paus zijn gezegend, waardoor zijn expeditie al in die tijd het karakter van een kruistocht kreeg.
Hoe verliep de Slag bij Hastings?
Op 14 oktober 1066, na een hele dag van gevechten, versloegen de Normandische troepen het leger van koning Harold. Willem zou door een paard zijn vertrapt en door meerdere pijlen op zijn schild zijn geraakt, zonder ooit te bezwijken. Harold zou zijn omgekomen toen hij een pijl in zijn oog kreeg. Door deze overwinning werd Willem de eerste koning van Engeland van Franse afkomst.
Hoe is Willem de Veroveraar gestorven?
In de zomer van 1087, tijdens een militaire veldtocht in de buurt van Rouen, viel Willem van zijn paard en raakte dodelijk gewond. Na een langdurige lijdensweg stierf hij op 9 september 1087. Zijn einde was tragisch: zijn lichaam bleef een tijdlang onbegraven, en zijn begrafenis in de Sint-Stefanuskerk in Caen werd ontsierd door een incident: de kist, die te klein was, barstte onder de druk.
Waar bevinden zich de graven van Willem en Mathilde?
Het graf van Willem bevindt zich in het koor van de abdijkerk Saint-Etienne in de Abbaye aux Hommes. Het werd tijdens de godsdienstoorlogen geplunderd; vandaag de dag is alleen het linker dijbeen van Willem nog over.
Het graf van Mathilde bevindt zich in het koor van de abdijkerk Sainte-Trinité in de Abbaye aux Dames. De grafsteen van zwart marmer is de oorspronkelijke en het stoffelijk overschot van Mathilde is, in tegenstelling tot dat van Willem, nog volledig intact.
